HOME LINKS PERS ENGLISH PAGES CONTACT
home > campagnes > overzicht print deze pagina
over natuur en milieu actueel campagnes thema's publicaties steun ons

Meld landbouwmythen: de resultaten

Een groot deel van Nederland wil een duurzamer en diervriendelijker landbouw, die gezond en duurzaam voedsel produceert. Politieke leiders en landbouwvoormannen verschuilen zich echter achter hardnekkige mythen om verduurzaming tegen te gaan.

Natuur en Milieu wil deze mythen doorprikken. We roepen iedereen op om via deze site, www.meldlandbouwmythen.nl, voorbeelden te sturen waarbij feiten worden verdraaid ten gunste van de huidige landbouwpraktijk. In de brochure Wat de boer niet kent weerleggen we alvast vijf belangrijke mythen.

Onderstaande meningen geven niet allen de mening van Natuur en Milieu weer.


1. Economische positie landbouw
2. Landbouw voedt de wereld
3. Landbouw is goed voor landschap (en milieu)
4. Klimaat
5. De Nederlandse landbouw is groener dan elders
6. Rol van de consument
7. Andere opmerkingen

Economische positie landbouw

Één van de ergste mythen is dat een organisatie als N&M totaal geen begrip heeft voor de sector die telkens ten on­rechte wordt aange­vallen. Ook wordt op de persoon gespeeld. Deze mensen werken tenminste nog dat kan van heel veel N&M-sympatisanten niet gezegd worden.
Wij vallen niet de individuele boeren aan, maar vragen aandacht voor de nadelen van de gangbare landbouw­sector als geheel. We hebben alle begrip voor de economische positie die zij ook niet direct kunnen veranderen.

Doordat de Nl land­bouw zo dom is om voor een appel en een ei te werken is ons voedselpakket een van de goed­koopste van de wereld waardoor we lekker veel geld over houden voor andere leuke dingen wat wel goed voor de economie is.
"Tuinders via voor­delige gasprijzen" Deze mythe staat in het verhaal van SNM. Sinds 2002 kopen de tuinders op dezelfde markt waar alle groot­­verbruikers hun gas inkopen. De op­merking over voor­delige gasprijzen kunt u dus schrappen.
De vraag blijft of die lage pijs voor grootverbruikers terecht is. Er gaat nauwelijks een prikkel van uit om zuinig om te gaan met aardgas.

Boeren vullen lekker hun zakken over de rug van arme dieren.
Boeren zijn gewoon ondernemers die hun brood moeten verdienen.

Het is eigenlijk erg vreemd dat de landbouw - als bescheiden econo­mische sector - een eigen ministerie heeft. Daarmee is het de enige econo­mische sector in Nederland! (Dan weet ik er nog wel een paar, bv het minis­terie van electronica, of het ministerie van reclame, of het ministerie van WW - wiet en wallen, om maar wat suggesties te doen). Als je zoiets wilt rechtvaardigen dan zou LNV in ieder geval veel meer werk moeten maken van de N en de V.
Met deze hartekreet zijn wij het eens.

Reeds sinds eind jaren 70 wijst de milieubeweging op de negatieve invloed van de manier waarop landbouw bedreven wordt voor ons leefmilieu. Bossen zouden verzuren, ons drinkwater niet meer drinkbaar, mensen zouden onvruchtbaar worden, geen vis zou meer in onze rivieren kunnen zwemmen, doemscenario etc etc. Inmiddels schrijven we 2010 en kunnen we concluderen dat niets van dit alles op waarheid berust. Toch proberen de milieufreaks steeds nieuwe stokken te vinden om boeren te slaan. Bijvoorbeeld de beperkte bijdrage aan de economie. Het BNP is niet meer dan al het inkomen wat we met elkaar verdienen opgeteld. Al de ambtenarij in Nl zorgt bijv. voor veel BNP door veel inkomen maar ze dragen niet bij aan de economie. Daarvoor is het handelsoverschot een veel belang­rijkere graadmeter voor: wat is het verschil tussen alles wat we inkopen en verkopen. Dan zie je als je de landbouw wegstreept dat de handels­balans van NL negatief wordt.
Op zich hoeft een negatieve handels­balans voor een land geen probleem te zijn. Maar een handelsnatie als Nl zou zich beter kunnen toeleggen op de export van kennis en hoogwaardige diensten en produc­ten in plaats van op de uitvoer van voe­dings­­middelen met weinig toegevoegde waarde.

Landbouw is nodig (5 reacties)
De landbouw is een belangrijke sector in Nederland. Boeren zijn nodig. “Zonder landbouw is er niets te vreten”. Kijk naar de "arme landen": daar waar de landbouw niet op peil is, loopt de gehele economie ook achter. De Vereniging voor behoud van boer en milieu,
doet tenminste eerlijke onderzoeken. “Men kan nu eenmaal niet zonder eerlijke landbouw. [..] Om deze om zeep te helpen dat is toch wel het laatste wat we willen neem ik aan.”

Natuur en Milieu wil de landbouw helemaal niet uit Nederland weg hebben! Het is waar dat de Nederlandse landbouw efficiënt is, maar ze veroorzaakt ook veel problemen door concentratie en intensiteit. Een hoge productie per hectare leidt tot veel emissies. De kunst is de kennis die in Nederland is opgebouwd positief te benutten voor verbetering van de landbouwproductie en vermindering van de impact op omgeving. Maar wij vinden dus wel dat er wel landbouw in Nederland blijven.

Terug naar boven

Landbouw voedt de wereld

De sojaschroot en hullen die de dieren in Nl opvreten is het afval van de soja nadat de olie er uit is geperst voor de menselijke consumptie.
Dat was vroeger zo. Soja wordt tegenwoordig vooral geproduceerd om te gebruiken als veevoer. Uit onderzoek blijkt dat we best kunnen stoppen met de inkoop van soja: elke Nederlander zou daarmee voor slechts €2,50 per jaar het oerwoud kunnen redden.

Wat een eenzijdige onzin is dit allemaal. Over 40 jaar moeten er 9 miljard monden gevoed worden. Zelfs nu is er nog heel veel honger op de wereld. Als jullie de productie en kennis willen tegen houden komt dat niet goed.

Verder wil ik wel even opmerken dat er overmorgen honger zou zijn wanneer we vandaag allemaal biologisch en volgens jullie duurzaam zouden gaan boeren.
Nl heeft elders in de wereld vier keer het eigen landbouwareaal nodig voor de productie van veevoer. De Nl landbouw is daarmee medeverantwoordelijk voor roofbouw en degradatie van landbouwgronden elders in de wereld. Meer informatie staat op pag 6 en 7 van onze brochure.

De mythe wordt de wereld ingezonden en in leven gehouden dat de groeiende wereldbevolking niet gevoed kan worden met biologische landbouw. Genoemde reden: de productiviteit van biologische landbouw is lager dan ' gangbare' landbouw (met kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen). Kort door de bocht lijkt dit te kloppen en blijkt het uit cijfers. Wat bewust vergeten wordt is dat biologische landbouw ervoor zorgt dat de grond zijn rijkdom behoudt, dit in tegenstelling tot de sinds 1950 gangbare landbouw die de grond uitmergelt, het natuurlijke bodemleven verwoest en vervolgens 'aanvult' met kunstmest. Deze vervuilt het land en vergiftigt het grondwater. Uiteindelijk komen de fosfaten op de bodem van de oceaan terecht.

Biologische landbouw is beter voor het milieu.


Mee eens. N&M bekijkt of zij samen met anderen ook aandacht kan besteden aan de problemen met bodemvruchtbaarheid.

Voedselzekerheid mondiaal veilig stellen (7 reacties)
Nederlandse landbouw is de efficiëntste in de wereld en produceert per saldo steeds meer. “Je kan van de natuur niet eten […] Voedsel wordt schaars door overbevolking op deze aardkloot.” En wat blijft er over van onze mythen als je honger in de maag voelt? Landbouw maakt hoogwaardig voedsel, dit in tegenstelling tot natuurgronden. “Kijk eerst eens hoe voedsel in de rest van de wereld wordt geproduceerd met middelen die hier al jaren zijn verboden.”

Het probleem van de Nederlandse landbouw is overproductie. Mondiaal bekeken is er inderdaad honger. Maar die ontstaat meestal door wanbeleid, slechte logistiek en te weinig kennis. Nederland moet niet willen om de wereld te voeden, wel om andere landen helpen dat hun voedselvoorziening op orde te hebben.

Varkens zijn noodzakelijk. Zij eten voer die wij als mens niet kunnen eten en produceren daarmee voedsel voor de mens.
Varkens zijn inderdaad alleseters, en kunnen veel reststoffen eten. Echter varkensvoer bestaat voor een groot deel ook uit soja en granen, waarvoor veel landbouwgrond nodig is. Op die grond zou ook voedsel verbouwd kunnen worden dat rechtstreeks te eten is door de mens.

Mensen hebben geen/wel melk en vlees nodig (4 reacties) 
“Ik stel me regelmatig voor hoe het landschap eruit zou zien als er voornamelijk noten, fruit en groenten verbouwd zouden worden. Dus geen maďs, voederbieten en eindeloze saaie monocultuur Engels raaigras. Wat een weldaad wordt dat dan voor insecten en daarmee weer vogels! Het is een mythe om te denken dat het mooi is om eindeloos veel grasland te zien!”
Voor vlees zijn goede alternatieven die veel minder milieu belastend zijn en minder duur. Melk is een drank voor babydieren die helemaal niet zo gezond is. Veel mensen hebben een lactose allergie. Melk veroorzaakt slijmvorming en daardoor mogelijk oor, darm of longklachten.
“Elke dag vlees is vanuit gezondheidsoverwegingen noodzakelijk”.

In het westerse menu wordt veel vlees gegeten. Natuur en Milieu is voorstander van de vermindering van de consumptie van dierlijk eiwit. Dat is gezonder en beter voor het milieu.

Nederland heeft meestal voldoende neerslag of zoet water in de grond. Dat heeft de intensivering van het grondgebruik mogelijk gemaakt. Ten koste van natuur. Het is inderdaad niet goed dat water zonder beperkingen kan worden gebruikt voor beregening in de landbouw.
Voor de veenweiden speelt het dilemma dat er geen andere beheerder is voor het open, groene polderlandschap dan de boer. De keuze voor behoud van het boerenlandschap staat voorop. Dat is niet verkeerd, maar we moeten wel blijven streven naar optimale omstandigheden voor weidevogels, zeker in de veenweiden.

Terug naar boven


Landbouw is goed voor landschap (en milieu)

Mest is juist goed voor het land
Nergens anders op aarde wordt op een kleine oppervlakte zoveel mest geproduceerd als in ons land. Nl heeft een enorm overschot aan mest. Bovendien is juist mest voor veel natuur ongunstig.

Hoe is het huidige landschap ontstaan? Juist door de boeren die zich hiervoor generaties lang hebben ingezet.
Landbouw en een mooi landschap hoeven elkaar niet te bijten, maar schaalvergroting en concentratie heeft afgelopen decennia wel veel negatieve gevolgen gehad voor het landschap. In onze brochure staat op pag 10 en 11 deze mythe verder omschreven.

Weet u wat MIJN Mythe is? Dat is Nl als boerenland! De omringende landen komen daar ook steeds meer achter dat dat een Mythe is.
N&M is het daar gedeeltelijk mee eens. In Nl zal altijd ruimte blijven voor landbouw, wel een landbouw in evenwicht met de omgeving. Dat evenwicht is zoek, als je bijvoorbeeld bedenkt dat er in Brabant 2,5 miljoen mensen wonen en 33 miljoen dieren. Het is een mythe dat het bovengronds uitrijden van dierlijke mest slecht voor de natuur en milieu zou zijn.
Nl heeft indertijd de afweging gemaakt dat het in de grond brengen van mest beter is voor de bestrijding van verzuring door ammoniak. Dat werd vooral ingegeven door de grote hoeveelheden mest afkomstig van de niet grondgebonden veehouderij. Bovengronds uitrijden hoeft niet slecht te zijn afhankelijk van hoeveelheid en type mest.

Dierenwelzijn en volksgezondheid (3 reacties)
De Nederlandse varkens hebben het beter dan in Hongarije. “Het is een mythe te denken dat we ernstige infectieziektes zoals varkenspest, mond- en klauwzeer, Q-koorts buiten de deur kunnen houden als we doorgaan met […] duizenden dieren opeengepakt in donkere hokken, dieren die gevoerd worden met voer dat standaard vermengd is met antibiotica.” “Veel geld wordt er uitgegeven om de consument te overtuigen dat vlees, eieren en zuivel okay zijn. Het groene V’tje wordt te pas en te onpas op producten geplakt. […] De vleesindustrie echter gebruikt het om te zeggen dat het karbonaatje van begin tot eind is gecontroleerd. Het zegt echter niets over het dierenwelzijn of over of het biologisch- of scharrelvlees is. Deze groene V zet ik op nummer 1 van het grote VERHULLEN.” Ander voorbeeld van verhulling is de ei-code. De code 0 code is het beste voor kip en mens, een biologisch ei. Het allerbelangrijkste onderscheidende kenmerk met de andere leghennen is dat de snavel van de kip niet wordt afgebrand. “Dit belangrijke kenmerk wordt omschreven als het behandelen van de snavels. Alsof de kip mčt snavel een handicap heeft.”

Als milieuorganisatie zien wij de concentratie van dieren als een probleem. Wij vinden ook dat er scherpe eisen moeten zijn voor dierenwelzijn. Als Nederland een voorhoedepositie zou willen hebben op dierenwelzijn dan moet ook de vraag naar de effecten van grote concentraties van dieren worden gesteld. De meeste veeteelt, zeker van kippen, gebeurt industrieel; wij vinden dat dat moet de consument duidelijk moet worden gemaakt.

Natuurgebieden stoten geen schadelijke stoffen uit, daarom zijn de cijfers over bijvoorbeeld fosfaat uitspoeling geheel openbaar.
Fosfaat is inderdaad voor het overgrote deel afkomstig uit landbouwgebieden.

Boeren onderhouden natuur en landschap wel/niet (6 reacties)
“De natuur in Nederland is 100 % door mensen gemaakt dit noem ik geen natuur maar een mooi landschap.” Nederland is cultuurland. Boeren onderhouden het landschap tenminste. “Het verbaast mij dat jullie denken dat de boeren hier de natuur vernielen. Natuur in Nederland is vooral landbouwgrond, er hier wordt heel zorgvuldig meeomgegaan [...] In andere delen van de wereld waar niet voldoende bemest wordt raakt de grond uitgeput en blijft er een zandbak over.”
“Bij ons in de buurt staan een viertal grote varkensstallen. Destijds stonden er in het nabij gelegen bos, op zo'n 700 meter afstand nog orchideeën en groeiden er vele - destijds al- zeldzame korstmossen. Tegenwoordig is het om te huilen! Er staan enkel nog bramen en brandnetels.”
Oplossingsrichtingen moeten ook echt (financieel) haalbaar zijn.

Dat het Nederlandse cultuurlandschap door boeren is ontstaan is juist. Maar dat wil niet zeggen dat het goed wordt onderhouden. Of dat boerenbeheer per definitie een mooi landschap oplevert. Uit de tegengestelde reacties blijkt wel dat discussie over wat mooi is, controverses oplevert. Wij vinden wel dat er extra geld moet komen voor landschapsbeheer door boeren.
Dat ligt anders bij natuur in het landschap. De grote milieuthema’s verdroging, vermesting en verzuring hebben we voor een groot deel aan de landbouw te danken. Dat is objectief te meten en telkens bewezen. De oplossing van deze ver-thema’s is ondanks de vele inspanningen die inderdaad zijn geleverd, nog steeds niet binnen handbereik. Boeren kunnen helpen door afspraken te maken over groene en blauwe diensten, maar ook dat wil nog niet zo vlotten.

Landbouw en natuur: de eeuwige tegenstelling?

Waterbeheer is extreem voor veenweidenatuur en weidevogels en boeren betalen er niet voor (3 reacties) 
De huidige landbouwkundige droogleggingsnormen […] zijn achterhaald. Sloten zijn te diep en te breed gedimensioneerd dan nodig is voor afvoercapaciteit en voor de landbouw; daarnaast overtreft de droogteschade de natschade in de meeste gebieden. Boeren beregenen in de zomermaanden zonder te betalen voor schade. Drooglegging (het slootpeil) is te diep voor natuur en weidevogels waardoor de natuur in de veenweiden lang niet optimaal is.

Onduurzaamheid of duurzaamheid van landbouw  (5 reacties)
Landbouw is schoon. Landbouw is onduurzaam. “Boer is een milieubarbaar.”
“De scheiding van landbouw en natuur en soortenfetisjisme zijn niet goed.”
Deze scheiding heeft geleid tot “vervreemding van de zorgtaak die iedere producent en consument ook persoonlijk heeft. De grenzen zijn te scherp geworden en dus zijn de grenzen van dit beleid bereikt. De natuurbescherming moet zich realiseren dat ze, met de EHS, in de valkuil van het "reductionisme" zijn gestapt. Die lijn is per definitie in strijd met de ecologie.”…. ”Het is van groot belang landbouwgrond weer geschikt te maken voor een bijdrage aan ‘een nieuwe planeet’ waar exploitatie en zorg weer samengaan en in het hart gesloten worden. Zo kunnen boer en Moeder Aarde weer partners worden i.p.v. vijanden. De natuurbescherming kan wat mij betreft dan de blik naar buiten gaan richten en stoppen met haar soortenfetisjisme.”

De laatste reactie is ons uit het hart gegrepen. We moeten de essentie van landbouw niet vergeten: het omgaan met de bodem. Hieronder staan een paar links met verwijzingen naar inspirerende voorbeelden: http://www.vbbm.nu, http://transitiontowns.nl, http://www.human.nl/index.php?pg=nws&nwsid=3138 (over boer Kok), http://www.permacultuurnederland.org.

Natuurorganisaties zijn slechtere natuurbeheerders dan boeren (2 reacties)
Bij het beheer van (cultuur)landschap maken natuurorganisaties er nogal eens een potje van. [..] Waarom zou het boerenlandschap van mindere kwaliteit of waarde zijn dan de zgn natuurlandschappen? Economisch en humanitair gezien is de waarde van het boerenlandschap groter. Qua dierenleed speelt zich achter de hekken van de 'natuur'gebieden het nodige af. Er is geen toezichthouder die daarnaar kijkt en de dooddoener dat dat nu eenmaal natuur is wordt te gemakkelijk geloofd.
Reken eigen schade ook mee. “vossen en roofvogels vinden gemakkelijker gemarkeerde nesten”.

Veel mensen hechten waarde aan verblijf in natuur en natuurgebieden, maar dat betekent niet dat agrarische landschappen minder waarde zouden hebben. De toegankelijkheid van het landelijk gebied voor de recreant is een belangrijk onderwerp.
In natuurgebieden hebben doorgaans natuurlijke processen voorrang. Daar hoort bij dat beesten dood gaan en daar blijven liggen. Om ongewenste effecten tegen te gaan is een code opgesteld, zoals voor de Oostvaardersplassen.


Terug naar boven

Klimaat

Kampioen CO2 vangen zijn niet suikerbieten. Volgens jullie putten de boeren de grond uit ,wat een onzin , de grond is ons inkomen we zouden wel gek zijn om dat te doen.
De bodemvruchtbaarheid zou in Nl achteruit lopen als er niet zoveel mest was. Nu het mestgebruik omlaag moet, wordt bodemvruchtbaarheid een belangrijk onderwerp. De landbouw zou zich moeten toeleggen op het vasthouden van koolstof in de bodem ook vanwege het klimaat.

Het is een mythe dat de (melk)veehouderij een van de meest vervuilende sectoren is aangezien zij mijn inziens als enige klimaatneutraal is met haar grote groene groeiende, en dus luchtschonende, oppervlakten.
De productie van vlees, zuivel en eieren neemt nu al 80% van de wereldwijde landbouwgronden in beslag. 30% van het verlies aan soorten en 18% van de broeikasgasuitstoot wordt toegeschreven aan de veehouderij.
Terug naar boven

De nederlandse landbouw is groener dan elders

ja ja nou eet producten uit het buitenland met veel meer gif.
Op de website www.weetwatjeeet.nl kun je recente onderzoeken vinden naar gifstoffen in groente en fruit. We roepen de supermarkten op te streven naar groente en fruit zonder chemische bestrijdingsmiddelen. Er zijn veel Nl telers die aantonen dat dit al kan, het zou mooi zijn als alle (dus ook buitenlandse) telers hier een voorbeeld aan zouden nemen. Dat in het buitenland gif wordt gebruikt mag overigens nooit een reden zijn om dat in Nl ook te doen.

Boeren verbouwen voedsel en houden vee nog steeds op traditionele wijze op gezellige kleinschalige familiebedrijven. Dit beeld wordt door landbouw maar vooral ook supermarkten en hun producenten in stand gehouden maar lijkt in niets op de harde werkelijkheid van de bioindustrie en de praktijk van de moderne landbouw.
Mee eens.

Een mythe is dat de landbouw een grote vervuiler is. De landbouw heeft de milieubelasting al ver teruggebracht. Dat milieuorganisaties dat niet willen zien komt omdat daarmee hun bestaansrecht wordt aangetast. Als de Nlbevolking ervan overtuigd zou worden dat het met de natuur al stukken beter gaat dan 10 jaar geleden (wat feitelijk zo is) zien de milieuclubs hun bestaan bedreigd.
Wij hebben wel degelijk oog voor de stappen die de laatste jaren zijn gezet door de landbouw en nog worden gezet. Wat vergeten wordt is dat netto nog steeds de landbouw vervuilend is. Kijk maar naar het mestoverschot. Het lijkt zelfs dat er nog steeds problemen bijkomen, denk aan antibioticagebruik en resistentie, de oplading van de bodem met zware metalen.



Nertsen verbieden is goed voor de nertsen. Nee, onwaar. Als de nertsenhouderij uit Nederland verdwijnt, verplaatsen veel ondernemers zich naar Polen/China of Griekenland. Hier zijn de welzijnseisen en controles uiteraard veel lager.
Dat in het buitenland eisen minder streng zijn mag geen reden zijn om deze in Nl te versoepelen.

Er bestaat geen fout vlees in Nederland. Want al het vlees voldoet aan de wet.
Een systeem dat zich staande houdt met soja waarvoor tropisch bos wordt gekapt, waar dieren uit voorzorg met antibiotica worden ingeënt, waar ruimingen plaatsvinden (Q-koorts) is niet duurzaam.
Terug naar boven

Rol van de consument

No farmers no food
Daar is Natuur en Milieu het helemaal mee eens! Het gaat er wel om hoe landbouw en industrie voedsel produceren. PVV: Door vleestax kunnen gezinnen geen vlees meer eten
De Nederlander eet 230 gram eiwit per dag, terwijl je maar 75 gram nodig hebt. Een groot deel van de eiwitten krijg je binnen door het eten van vlees. Deze overconsumptie is een ongezond voor mens en milieu., met een vleestax zorg je ervoor dat de vleesconsumptie op een gezonder niveau komt. Er zijn bovendien alternatieve eiwitbronnen beschikbaar voor iedereen

Ik ben het met veel mythen eens maar ik vind wel dat we moeten oppassen met alleen naar de boeren te wijzen. De supermarkten en wij als consument maken integraal deel uit van het probleem zolang we steeds goedkoper voedsel (vooral vlees) blijven kopen en we weigeren iets meer te betalen, het gaat vaak maar om heel weinig meer, voor verantwoord voedsel. Boeren zijn vooral verantwoordelijk voor milieuschade. We moeten niet vergeten dat wij als consument uiteindelijk verantwoordelijk zijn door (te) goedkoop voedsel te kopen en te eisen. Daarnaast zijn het de supermarkten, banken, overheden en voedingsmiddelenproducenten die de boer aanzetten tot nog goedkoper produceren en de consument aanzetten tot het kopen van het goedkoopste voedsel. Dat instanties zoals de uwe de boeren echt helpen en niet meer laten uitknijpen door o.a. supermarkten zodat boeren niet meer onder het bestaansminimum hoeven te leven!

De komende jaren zullen hoop ik de boeken ingaan als de jaren waarin de mens eindelijk weer eens inzicht krijgt en weet waar en hoe voedsel geproduceerd word. Hier schreeuwt men het hardst op eerlijk en veilig voedsel, maar in de winkel kopen dezelfde schreeuwerd het goedkoopste eten, veelal ver weg geproduceerd, zonder enige controlegarantie en met middelen, die men hier al 20 jaar niet meer mag gebruiken. Daar hoor je nix over, want men wil wel een ander hun mening opleggen, maar zelf geen enkele verantwoording afleggen.

Mee eens. Elke schakel in de voedselketen - dus ook de consument - is mede verantwoordelijk.

En dat geëmmer over subsidie, laat me niet lachen. Het voedsel is nergens zo goedkoop als hier (o.a. door die subsidie). Wees dan eerlijk, en leg mensen uit hoeveel ze extra gaan betalen voor hun eten als je deze onzin van N&M gaat uitvoeren.
Het is niet waar dat een dieet met minder vlees of met meer verantwoorde producten per sé duurder zou zijn. Bovendien zouden de maatschappelijke kosten van de gangbare landbouw en consumptiewijze in rekening moeten worden gebracht, wat nu niet gebeurt.

Miljoenen Nederlanders kunnen niet wachten tot Nl is omgezet in een groot natuur gebied, maakt niet uit wat het kost.
De meeste Nederlanders waarderen een afwisselend landschap waarin plaats is voor koeien in de wei en andere landbouwactiviteiten.

De meeste Nederlanders willen in de toekomst vegetarisch worden, een vleestax is welkom.
Laten we hopen dat het die richting uit gaat.

Vleesvervangende producten worden niet geproduceerd met behulp van Soya waarvoor oerbossen zijn gekapt
Dat klopt. Bijna de helft van de wereldgraanoogst wordt gevoerd aan landbouwdieren, voor soja is dat zelfs 80%.

Ik herinner me DE grote mythe die door de slagersbonden bij de Nl huisvrouw jarenlang ingestampt is als een soort hypnotische bezwering : VLEES MEVROUW, U WEET BEST WAAROM. Ons onderbewuste schuldgevoel werd daardoor lekker aangewakkerd... Kunnen we niet een ander soort subliminal bedenken die het tegenovergestelde effect beoogt ?
Vlees is helemaal niet nodig, wat door de toenemende groep vegetariërs wordt bewezen. N&M wil dat minder dierlijk eiwit - en dus ook minder vlees eten - tot concreet doel van het voedselbeleid wordt verheven.

Het is een mythe dat de landbouw niet verduurzaamt. Mensen, dit is niet de manier om te zorgen dat de landbouw in Nl nog verder verduurzaamt dan dat ze de laatste jaren al gedaan heeft. Polarisatie werkt juist het tegenovergestelde in de hand. Wat jullie veel beter kunnen doen als je verduurzaming wilt bewerkstelligen (ecologisch, dierwelzijn, sociaal en economisch) is samen met de landbouw optrekken en er voor zorgen dat boeren in Nederland een eerlijke prijs voor hun product krijgen, zodat er investeringsruimte op landbouwbedrijven overblijft voor zaken die goed zijn voor milieu, natuur en dierenwelzijn. Zolang ons eten in de supermarkt niet ruim meer opbrengt dan wat de productie kost, zitten er maar twee dingen op, dat zijn schaalvergroting (wat jullie niet willen) of stoppen (waardoor eten uit landen gehaald moet worden, waar nog minder goed voor onze aarde gezorgd wordt). De Dierenbescherming heeft het beter begrepen!! Een boerin die erg voor bescherming van de schepping is.
N&M werkt met de overheid en de landbouw mee in o.a. Agenda Duurzame Veehouderij. Verder werken wij aan verduurzaming van het aanbod van voedsel in de supermarkten. Wij zijn ook voor een eerlijke prijs. Het is overigens een misverstand te denken dat wij altijd tegen schaalvergroting zijn.

De landbouw is zeer zeker in de goede richting. De consument daarentegen niet. Die schreeuwt van de daken dat er meer duurzaam voedsel moet komen, maar kopen in de winkel nog steeds dat goedkope stuk vlees dat geďmporteerd wordt uit landen waar men nog nooit van duurzaamheid heeft gehoord. Dat noem ik hypocriet.
Verduurzaming moet op alle niveaus plaatsvinden. De consument wil vaak wel voor duurzaam kiezen, maar dan moet hij dat ook kunnen.

Kan een andere landbouw wel bij huidige welvaartsniveau? (9 reacties)
Bij ons huidige welvaartsniveau ontstaan problemen. “De samenleving is energie­verslindend”, “wij willen allemaal op vliegvakantie”. Als er een markt voor duurzaam voedsel zou zijn dan zou de landbouw daarop inspringen, maar dat kost wat… De inkomens in de landbouw staan nu al onder druk. Kleinschalige landbouw, dat kan niet. De echte vervuilers zijn de consumenten die gewend zijn in luxe te leven, zonder daarvoor een inspanning te verrichten. Wijs niet alleen naar de boeren; er is weinig meer nodig voor verantwoord voedsel. Schaf wel de huidige landbouwsubsidies van EU af, maar ageer niet tegen de producent; verdedig stijgingen van voedselprijs naar de consument.

Natuur en Milieu is het ermee eens dat we de landbouw niet geďsoleerd moeten bekijken. Wij zijn voorstander van duurzaam voedsel en daar mag best meer voor worden betaald. Dat tast de welvaart niet aan, maar komt wel ten goede aan de boer. Wij zijn het ermee eens dat de boer veel te weinig krijgt voor zijn producten.

Het 'Ik kies bewustlogo' wordt aan een product gegeven als je daarmee 'gezond' bezig bent. Het logo gaat daarbij uit van de hoeveelheid 1) verzadigd vet, 2) transvet, 3) zout en 4) suiker. Als één van deze vier minder in het product aanwezig is, wordt het hele product daarmee 'een gezonder product', oftewel 'gezond'. Wie een 'ik kies bewustproduct' koopt, zal denken bewust met gezonde voeding bezig te zijn. Echter, een zeer laag suikergehalte, maakt een product met hoog vetgehalte nog niet meteen tot een gezond product. Die verwarring ontstaat er wel snel, als zelfs snoep, ijsjes, fritessaus, frisdranken, noem maar op, het logo kunnen krijgen. De mythe dat je producten met het 'ik kies bewustlogo' kunt eten om gezond te blijven, zou wat mij betreft wel eens ontkracht mogen worden. Zou het niet beter zijn alleen fruit en groente van dit logo te voorzien? Of slaat het 'bewust' op meer dan alleen de gezondheid? Volgens mij niet. Het zou heel wat bewuster zijn om bepaalde ongezonde producten te kopen maar te nuttigen met mate, maar dan wel producten die duurzaam milieuvriendelijk en slaafvrij zijn geproduceerd. Voor de eigen gezondheid van de consument is vooral matiging belangrijk. Dit 'ik kies bewustlogo' suggereert dat het kopen en nuttigen van de bewuste producten bijdraagt aan de gezondheid, maar slaat de plank volledig mis. Voor een beter begrip van deze mythe, neem eens een kijkje in de lijst producten die een dergelijk logo hebben gekregen. In het begin worden terecht vele fruit en groenteproducten genoemd, maar begin voor de grap eens onderaan de lijst. Je zult je verbazen!
Wij zijn ons bewust van de beperkte betekenis van het Ik kies bewust logo!

Terug naar boven

Andere opmerkingen

Prima. Maar beperk het onderzoek niet alleen tot mythen waarbij de feiten verdraaid worden ten gunste van de gangbare landbouw. Neem ook de mythen mee waarbij de feiten verdraaid worden ten nadele van de gangbare landbouw. Die zijn er namelijk ook. Het onderzoek heeft dan veel meer waarde. Op deze manier leidt het alleen maar tot misleiding van de consument. Iets wat jullie toch niet willen, zie de reden van het onderzoek?
N&M heeft inderdaad accent gelegd op feiten die verdraaid worden ten gunste van de gangbare landbouw.

Vee wordt nu doorgaans gevoed met soya, mais e.d., eenjarige gewassen dus, die ook nog vaak geďmporteerd worden. Ik hoor vaak dat dat niet anders kan, terwijl ik aan de andere kant steeds voorbeelden tegenkom die laten zien dat dat wel degelijk anders kan. Mythe? Zie bijvoorbeeld de BBC documentaire "a farm for a future" (inmiddels ook beschikbaar met nl ondertiteling). En het boek "The Vegetarian Myth" van Lierre Keith uit 2009.
Dank voor de verwijzingen!

“Megastallen zijn slecht voor het milieu.” Dat is onwaar. Door varkens en pluimveerechten worden er niet meer dieren in Nederland worden gehouden. Nieuwe stallen zijn vrijwel altijd voorzien van emmissiebeperkende maatregelen waardoor een totale uitstoot van onder andere ammoniak achteruit holt met de bouw van 'megastallen'. Daarnaast is de term mega zeer discutabel. Veel gezinsbedrijven naderen deze grens zonder industriele pretenties.
Megastallen kunnen milieuvoordelen bieden. Wat wel in de gaten moet worden gehouden zijn de nadelige gevolgen van de concentratie van dieren voor dierenwelzijn, gezondheid van de mens en landschap. Om die redenen is N&M niet voor megastallen. Overigens is Nl beleid om dierrechten af te schaffen.

Verhongering van dieren in natuurgebieden
Als dieren - meestal in de winter verhongeren - is dat een natuurlijk proces. Zwakke of oude dieren sterven het eerst. De terreinbeherende organisaties voeren een gedragscode.

Feit is dat milieuclubs zoals N&M alleen datgene naar buiten brengen wat in hun kraam te pas komt. Of het waar is, en of de onderbouwing van de 'feiten' een kritische toets kan doorstaan is van minder belang. De media zijn niet zo kritisch en vooral gebaat bij een sappig verhaal.
De behartiging van natuur en milieubelangen is onze doelstelling. Daarbij maken we veelal gebruik van feiten die door het Planbureau voor de Leefomgeving, een onafhankelijke instantie, worden geleverd.

De meeste milieuclubs en organisaties bestaan zonder overheidssubsidie.
Dat is waar. En waar er sprake is van overheidssubsidie wordt die vaak minder.

Meldingen die de Stichting Natuur en Milieu niet bevallen worden niet in de resultaten meegenomen
Wij zetten alle meningen op de website, uitgezonderd ongepaste reacties.

Landbouw ten onrechte emotioneel (2 reacties)
Emoties boeren betreffen alleen hun eigen inkomsten. “Als er een maatregel voor de landbouwers wordt ingevoerd komt er direct een emotio­neel protest onder verwijzing naar boerengezinnen die getroffen zouden worden. Volgens mij is dit de enige beroepsgroep die altijd in een adem met gezin wordt genoemd. Als ambtenaren of werknemers van AKZO hun baan verliezen spreken we toch ook niet steeds over AKZO gezinnen of ambtenarengezinnen?”

Het valt ons inderdaad ook op dat emoties van boeren breed worden uitgebeeld. Daarbij wordt meer dan bij andere ondernemers landbouw verbonden met een way of life. Hoewel je het omgaan met levende producten bijzonder kunt noemen, zijn de meeste boeren toch vooral (middelgrote) ondernemers.

De bio-industrie is bij uitstek een tak van ellende die alles onder het vloerkleed veegt. Om te beginnen zijn er mythes met cijfers. Bijvoorbeeld de aantallen dieren die in de bioindustrie gehouden worden. vaak spreekt de sector over 5 miljoen varkens die gehouden worden. Eerlijk zou zijn als ze melden dat die 5 miljoen na drie maanden versneld opgefokt zijn en klaargestoomd voor de slacht. Dat betekent dat er jaarlijks vier keer zoveel varkens doorgedraaid worden: dus wel 20 miljoen. Hetzelfde verhaal, maar dan nog erger geldt voor de kippen. Het gaat om honderden miljoenen per jaar, waarvan bijna de helft ook nog eens wordt doorgedraaid omdat ze van de verkeerde sexe zijn. Dus: eerlijke cijfers zou enorm helpen!
Mee eens:

Ik zou graag willen weten hoeveel diervoeding er afkomstig is uit de humane voedingsindustrie, vb. bierbostel als restprodukt van de bierproduktie. Hoe gaan we dit restprodukt verwerken als N&M de veehouderij het land uit heeft geholpen? Verder hoeft N&M zich niet druk te maken, want de betere ondernemers zullen met hun kennis de komende decennia Nl massaal verlaten (Bron: nationale IQ-test: Boeren beroepsgroep met hoogste IQ sinds lancering programma). En Nederland? Dat slibt vol met wegen/woningen en industrieterreinen en de bijbehorende industriele en ambtelijke bevolking. Gevolg landbouw wordt met gevulde portemonnee de grens overgezet en nederland verarmt en verzuurt (letterlijk en figuurlijk). Over 30 tot 50 jaar is Nl als doorvoerhaven achterhaald en blijft een oerwoud van pakhuizen en prefabhallen achter. En de boer en zijn kennis die is dan al lang gevlogen en voorziet jullie met veel plezier van voedsel voor hoge prijzen.
Wij zijn niet bang dat er geen nuttig gebruik meer zal zijn van restproducten als bierbostel en bietenpulp. Verder schetst u wel een heel pessimistisch scenario voor de toekomst van het landelijk gebied.

Platteland mythe (2 reacties)
De meeste mensen die wonen op het platteland werken daar ook.
Als je woont op het platteland dan ben je beter voor het milieu dan als je woont in een grote stad. Dat moet wel, want de lucht is frisser op het platteland en ik zie meer asfalt in de stad.

Mythen is niet de aanpak
“Natuur en Milieu is verkeerd bezig” (21 reacties)
Veel mensen beweren dat we met de publicatie over de mythen halve waarheden verkondigen en de feiten verdraaien. Of dat we manipuleren, alleen gegevens gebruiken die in ons straatje passen, censuur toepassen, negatief of achterbaks bezig zijn. Of ze verwijzen naar de recente rel over het IPPC: “er bestaan geen mythen over boeren­gezinnen, maar wel over het klimaat.”  We zouden weinig respectvol met boeren om gaan. N&M helpt niet mee het klimaat te verbeteren. “Terug achter je bureau.” “Laat ons met rust”. “Stop met deze lastercampagne!” “Men kan nu eenmaal niet zonder eerlijke landbouw, maar om [..] op basis van klinkklare leugens om zeep te helpen dat is toch wel het laatste wat we willen neem ik aan.” “Graag met meer respect over het agrarisch bestel schrijven”. “De feiten die N&M in haar folders presenteert verhullen de waarneembare waarheid dat er in vele gangbare en biologische landbouw al veel natuur & milieu winst is behaald.”

Natuur en Milieu is een onafhankelijke organisatie, geen overheid; wel ontvangen wij – in steeds mindere mate –subsidies op projectbasis van de rijksoverheid.
Wij realiseren ons dat er discussie mogelijk is over de manier waarop we een beeld van de landbouw schetsen. We hebben de veranderingsprocessen waarin  de landbouw zich bevindt weggelaten; en ook de resultaten die hierin worden geboekt. Het ging ons niet om het proces maar om de feiten, een momentopname. Het gaat ons ook niet om individuele boeren, maar om het systeem. Wij beseffen wel dat het proces belangrijk is om veranderingen te krijgen. Daarvoor heb je bijvoorbeeld boeren voorlopers nodig. En wij zien - gelukkig – de laatste tijd ook veel beweging ontstaan in de landbouw. Zie bijvoorbeeld de ZLTO visie 2010-2020 Meerwaarde - Voorwaarde (dec 2009): “het scheppen van meerwaarde is een (maatschappelijke) voorwaarde om boer en tuinder te zijn.” Uiteraard hoort voor zo’n landbouw ook waardering te zijn. En ook voor de volhouders, zoals boer Kok in Hoogland die in hun eigen duurzame landbouw blijven geloven (zie onderaan De kleine oorlog van boer Kok).
Er zijn geen feiten verkeerd weergegeven in de brochures; de conclusie moet dus zijn dat mensen zich aan de toon storen.

Terug naar boven

Biologisch als alternatief? (5 reacties)
Is biologische landbouw voldoende voor het voeden van de wereldbevolking? Er wordt keihard gewerkt aan verduurzaming in de biologische landbouw; dat levert misschien niet veel aandacht op, maar wel het gewenste resultaat. De overheid vraagt in absolute zin evenveel BTW voor een kilo biologisch vlees of groente als voor een kilo niet-biologisch vlees of groente.
De productie van gangbaar varkensvlees is minder schadelijk voor het klimaat dan biologisch. Dat komt doordat de carbon footprint van varkensvoer de belangrijkste bron van broeikasgassen is. De voerproductie zorgt voor ongeveer de helft tot tweederde van de uitstoot. Uit onderzoek blijkt dat gangbaar voer het klimaat zwaarder belast dan biologisch voer. De gunstigere voerconversie van gangbare varkens compenseert dit echter, waardoor de totale uitstoot lager is.

Wij denken dat biologische landbouw mondiaal best mogelijk kan zijn, en voor veel regio’s beter dan de huidige landbouw. Maar het is ook zo dat het moeilijk wordt de hele wereldbevolking te voeden met het huidige voedselpatroon en zeker niet als het westerse vleesrijke dieet overal gangbaar zou worden. Er is dus meer nodig dan biologische landbouw alleen, maar intussen moeten we wel  biologisch voedsel promoten en ondersteunen om eventuele prijsverschillen voor de consument te verkleinen.


Dan maar kip eten? (1 reactie)
“Het houden van kippen is milieuvriendelijk; mest wordt als energiebron ingezet”.

Kippen scoren inderdaad beter dan andere soorten vlees op de Vleeswijzer. Of kippenmest verbranden energetisch efficiënt is, wagen wij te betwijfelen. Wij zien het meer als een tijdelijke oplossing voor de verwerking van de grote hoeveelheden mest in Nederland. Er is overigens ook een probleem met fijn stof uit kippenstallen. Kippenvlees is dus nog niet het milieuvriendelijke alternatief.


Veevoer: het sojaverhaal (4 reacties)
Oerbos wordt gekapt. Wat van sojateelt wordt gebruikt is schroot. Soja is het alternatief voor dierlijk eiwit [bedoeld is beendermeel] dat niet meer mag worden gebruikt.  

Sojaschroot verwerken tot veevoer kan onder voorwaarden duurzaam zijn. Nu is het dat nog niet zo. De grootschalige, monofunctionele sojateelt wordt nu vooral als veevoer afgezet voor varkens en kippen. Wij zoeken samen met andere organisaties naar minder sojagebruik, duurzame gecertificeerde soja (slechts 4% is nog maar verantwoord), alternatieve gewassen van Europees eiwit en een voor het milieu betere samenstelling van veevoer. De teelt van veevoer maakt wel degelijk uit.


Schaalvergroting gaat toch door (4 reacties)
Veel landbouw is industrie geworden en hoort niet in het landelijk gebied. Bioindustrie, leidt door concentratie van beesten tot ziektes en epidemieën. Gebruik van antibiotica leidt tot nieuwe problemen met resistentie. Dat kost geld. Schaalvergroting is inherent aan huidige landbouwsysteem; het paradoxale is dat door schaalvergroting ook de kennis van milieuproblemen is toegenomen.

Aldus in eigen woorden een aantal reacties die wijzen op het onomkeerbare mechanisme van schaalvergroting. Wij herkennen dit beeld; tegelijk erkennen wij dat schaalvergroting niet altijd schadelijk hoeft te zijn. Het is wel nodig ruimtelijke en milieurandvoorwaarden te stellen.


De rol van de overheid (4 reacties)
Volwaardkip wordt door te veel regels de nek omgedraaid. Ambtenaren, niet boeren frustreren EHS; de hoofdoorzaak van de trage totstandkoming van de ecologische verbindingszones is ambtelijke traagheid en stroperigheid. Overheden besodemieteren ons en hanteren daarbij regelgeving die alles erger maakt, namelijk alleen op basis van geld. Zij zijn “de grootste vervuilers, zij gedragen zich als parasieten, en maken dat de agrarische sector alleen als bulkproducent kan overleven.”

Wij hebben ook wel twijfels over alles wat de overheid doet. Daarbij moet ook het parlement worden betrokken die soms tegengestelde uitspraken doet. Mooie rapporten worden niet opgevolgd door maatregelen. Tekenend is de volgende analyse die wij integraal plaatsen:


Beloften en rapporten uit verleden (1 reactie)
In het rapport van de denkgroep “Toekomst van de  Veehouderij, kansen en kwetsbaar­heden”, onder leiding en voorzitterschap van Dr. H.H.F. Wijffels van mei 2001 wordt geconcludeerd dat een fundamentele heroriëntatie van de sector op de samenleving onvermijdelijk is en spreekt daarbij van een herontwerp van de dierlijke sector. Het rapport schetst vervolgens de contouren van een duurzame veehouderij die omstreeks 2010 moet zijn gerealiseerd. Aan de hand van de drie dimensies van duurzaamheid -ecologisch, sociaal en economisch- zou de agenda voor de komende jaren moeten worden beschreven. De sector zou de ecologische duurzaamheid, waaronder niet alleen de omgang met de omgeving, maar ook met de dieren wordt verstaan, sterk moeten verbeteren.
De sector zou zich de opdracht moeten stellen de relaties met de burger en consument te herstellen en de onderlinge relaties in de keten vorm te geven. Tot slot zou de dierlijke sector op zoek moeten naar een nieuw economisch perspectief door te kiezen voor een strategie van toegevoegde waarde en innovatie. De denkgroep Wijffels vond het de primaire verantwoordelijkheid van het betrokken bedrijfsleven om een duurzame dierlijke sector te ontwikkelen. De verantwoordelijkheid van de overheid zou daarbij moeten zijn om heldere integrale randvoorwaarden, gericht om een duurzame sector op te stellen en te handhaven, de veehouderij ruimtelijk te positioneren en het Europees landbouwbeleid te hervormen.
Op 7 september 2001 was er een kabinetsreactie n.a.v. het rapport denkgroep Wijffels met de volgende inhoud:
Nog deze kabinetsperiode zullen de volgende actiepunten prioritair in gang worden gezet:

  • het meer centraal stellen van dierenwelzijn in de veehouderij;
  • intensivering van het beleid gericht op het voorkomen van de uitbraak van besmettelijke dierziekten;
  • extensivering van de grondgebonden veehouderij (Commissie-Koopmans);
  • het ruimtelijk vastleggen van gebieden voor de intensieve veehouderij (SGR en Vijno);
  • het bevorderen van een economisch sterk platteland in het kader van de hervorming van het Europese Landbouwbeleid.

En wat is er mee gedaan nu wij inmiddels 10 jaar verder zijn? Niets, en met name het CDA verzet zich met hand en tand tegen een evaluatie, nu we de expiratiedatum van de aanbevelingen naderen. Was het niet Wijffels die zei dat intensieve veehouderij “een doodlopende weg” is?


Energie producerende kas werkt niet (1 reactie)
Acht jaar lang is tevergeefs aan de energie producerende kas gewerkt. Er is veel geld besteed aan deze optie.

  • De energie producerende kas heeft inderdaad (nog) niet het resultaat opgeleverd van wat er van werd verwacht. Er zijn in het innovatietraject wel nieuwe besparende technieken/maatregelen ontwikkeld (o.a. het nieuwe telen), maar de verwachtingen zijn inderdaad niet uitgekomen.

Landbouwsysteem drijft letterlijk op de olie (1 reactie)
Voor elke calorie voedsel die we maken is 10 tot 100 calorieën fossiele brandstof nodig. [..] We werken de natuur tegen in plaats van met haar. Monoculturen zijn super onna­tuur­lijk [..] Hoe gaan wij onszelf in 2050 voeden, 30 jaar na ‘peakoil’, dat wil zeggen als olie niet meer overvloedig voor handen is. Er zijn al alternatieven, zoals permacultuur en agroforestry die land- en bosbouw op een heel andere manier bedrijven. Het zou milieu­organisaties sieren als zij dit soort alternatieven wat meer omarmen en meenemen in hun oplossingen.

Het maken van energieanalyses voor de landbouw vinden wij een goed idee. Dit nemen wij volledig ter harte. Het is ook heel belangrijk dat er initiatieven van onderop komen zoals Transition towns. Natuur en Milieu zal voorstellen blijven doen om duurzame initiatieven financieel, fiscaal en in regelgeving te stimuleren.

Genetisch gemodificeerde organismen en gewasbeschermingsmiddelen (41, 52, 57, 65)
De belasting van bestrijdingsmiddelen zou met 86% zijn afgenomen, maar dit is een berekende, niet gemeten afname. De huidige trend is dat het gebruik toeneemt! De pesticide Glyphosaat en metaboliet AMPA zijn de grootste vergissing in de menselijke historie.
“GGO’s zijn heel slecht voor onze huidige generatie maar vooral voor alle generaties na ons die met de gevolgen blijven zitten.” “GGO’s kunnen een goede impuls zijn voor het terugdringen van meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen.”

Bestrijdingsmiddelen, met name insecticiden en fungiciden, zijn de oorzaak van afname biodiversiteit. Er is al veel gebeurd, maar nog niet voldoende om negatieve effecten te voorkomen. Wij zijn ook erg bezorgd over het ruimhartige toelatingsbeleid voor bestrijdingsmiddelen en GGO’s, vooral ook omdat dit leidt tot monocultures en toenemende afhankelijkheid van chemie.


Monsanto is geen lieverdje (2 reacties)
“Ik hoorde laatst een radio1 interview met een Wageningse Landbouwhogeschool prof. over GENtech verbouwen van voedsel. Bij alle "voordelen" noemde zij niet de veel grotere nadelen van deze technologie, inclusief de zeer verdraaide en criminele methoden van b.v. Monsanto als leverancier.”

Monsanto is een grote multinational. In films als De wereld van Monsanto en Food Inc. zie je de kwalijke praktijken van industriële bewerking van voedsel.


Monocultuur tarwe (1 reactie)
Tarwe is een monocultuur met alle effecten van dien. Koeien eten van nature grassen, hetgeen erg efficiënt is voor gronden waarop weinig anders wil groeien. “Het eten van een dergelijke koe is duurzamer dan het eten van een koe die granen heeft gegeten, of zelfs het eten van producten die na diverse industriële bewerkingen zijn gemaakt van eenjarige granen uit grootschalige monoculturen.”

Koeien in Nederland eten gras en soms relatief veel maďs. Het aandeel van geďmporteerd krachtvoer in de voeding van koeien is 26%; dat komt van soja en andere bronnen. Wij zijn ervoor dat koeien zoveel mogelijk gras kunnen eten in de wei.


Werking luchtwassers is probleem (1 reactie)
Luchtwassers op varkens- en kippenstallen die de emissie van fijn stof tegengaan, staan niet altijd aan en als ze aan staan verbruiken ze veel stroom.

Dat is ons bekend; wij vinden handhaving hier het probleem is.


Landbouwontwikkelingsgebieden geen oplossing (1 reactie)
Pas op dat je de landbouw in LOG’s concentreert; daar wonen ook mensen in de directe omgeving. Er zou een afgeleid Nimby-probleem tegen de EHS kunnen ontstaan omdat veel bedrijven worden verplaatst vanwege de natuur.

Dat is inderdaad een punt; verplaatsing moet zorgvuldig gebeuren en wij vinden dat er voor de mensen in de omgeving van een LOG ook een verbetering van het leefmilieu moet zijn. Wat helpt is dat de ZLTO tegenwoordig ook voor kleinere LOG’s pleit zij het om andere redenen.



Ten slotte ontvingen we nog een uitgebreide reactie met aanvulingen op onze brochure, die we uniet willen onthouden:

Mijn complimenten voor de prachtige en degelijk onderbouwde brochure waarin u  5 landbouwmythen toelicht. Hierbij wat aanvullende opmerkingen en feiten over de mythen in en rond de landbouw. Wellicht kunt u ze ter aanvulling gebruiken.

Het is een mythe dat Nederland bij uitstek geschikt is voor landbouw vanwege het vakmanschap van de boeren en het voor landbouw gunstige klimaat. 

De Nederlandse boer kan goedkoop produceren dankzij beschermingsmaatregelen die boeren elders in de wereld niet hebben.

Een paar voorbeelden.

In tegenstelling tot wat algemeen wordt aangenomen betaalt de boer in Nederland niet of slechts een beetje voor de vervuiling die hij bij zijn productie veroorzaakt.

Het schoonmaken van het door de landbouw vervuilde drinkwater bijvoorbeeld, wordt betaald door de gebruiker van het water. De boer gebruikt ook drinkwater, maar er zijn veel meer gewone burgers in Nederland (bijna 16 miljoen) dan boeren (plus minus 60.000). Dus betaalt de burger het schoonmaken van het drinkwater.

De veehouderij is een bedrijfstak die veel bijdraagt aan het broeikaseffect. Andere bedrijfstakken moeten inmiddels via emissierechten financieel bijdragen aan het wegwerken van de schadelijke effecten van het broeikaseffect. De landbouw in het algemeen en de veehouderij in het bijzonder zijn hiervan vrijgesteld.

In elke tak van industrie geldt het principe: de vervuiler betaalt. Behalve voor de landbouw. Als de werkelijke kosten in de producten van de gangbare landbouw zouden worden doorberekend in de prijs, zal blijken dat producten uit de biologische landbouw goedkoper zijn.

Nederland heeft helemaal geen goed klimaat voor grootschalige landbouw. Onze groenten en bloemen moeten in kassen worden geteeld en dat kost scheppen aardgas dat de tuinders tegen lagere prijzen kunnen inkopen.

Vee (kippen, varkens en koeien) moet grote delen van het jaar vanwege de weersomstandigheden binnen worden gehouden. Daarom zijn er stallen nodig.

De kwaliteit van in de openlucht geteelde gewassen als graan is door de klimatologische omstandigheden zo slecht dat het alleen als veevoer kan worden gebruikt.

Als er kassen en stallen nodig zijn voor landbouwpoductie en wat buiten groeit slecht van kwaliteit is, is dat geen teken dat het klimaat zo goed is voor landbouw.

Boeren worden bevoordeeld waar het hun transportkosten betreft. Hun landbouwvoertuigen, die ze overigens ook op de openbare weg gebruiken, zijn vrijgesteld van wegenbelasting. Deze zelfde voertuigen zorgen door hun huidige omvang voor enorme schade aan het wegennet op het platteland. De kosten van reparatie van dit wegennet komen voor het grootste deel via gemeentelijke belastingen voor rekening van de burger. (Ook op het platteland wonen veel meer burgers dan boeren) 

Nederlandse boeren zijn helemaal niet de vakmensen die ze zelf denken te zijn. De enorme productie die in Nederland per vierkante meter stal wordt behaald is een direct gevolg van het feit dat je dieren kunt 'stapelen' zonder dat ze protesteren of minder gaan produceren. Dat gegeven wordt in legbatterijen, varkensstallen en straks in megastallen voor melkvee genadeloos uitgebuit. Wat de Nederlandse boer vakmanschap noemt is niets meer of minder dan dierenmishandeling.

De aan de dieren zichtbare en onzichtbare gevolgen daarvan worden voor zover het de productie schaadt, bestreden met grote hoeveelheden antibiotica. Dit heeft inmiddels gezorgd voor bacterien bij mensen die resistent zijn tegen antibiotica (mrsa). De extra kosten die dit voor ziekenhuizen meebrengt (extra isoleerruimten) komen niet voor rekening van de boeren, maar van de burger.

In de tuinderijen en de akkerbouw is iets soortgelijks aan de hand. Daar worden de planten zo dicht op elkaar geteeld dat er enorme hoeveelheden gif nodig zijn om alle  plagen en kwalen de baas te kunnen. Er zijn inmiddels schimmels die resistent zijn geworden tegen bestrijdingsmiddelen en op termijn bedreigend kunnen worden voor mensen. De extra kosten komen niet voor rekening van de tuinders/boeren, maar van de burger.

Hoewel de boeren anders beweren is de milieuwetgeving in Nederland helemaal niet streng voor boeren. Een boer kan net zoveel geluid en stank produceren als hij zelf wil. Het zijn namelijk de lokale overheden die landelijke regelgeving moeten controleren en handhaven. Van controle is in plattelandsgemeenten geen sprake.

Een boer krijgt gemiddel 1 keer in de 6 jaar een controlebezoek, dat ook nog ruim vooraf wordt aangekondigd. Burgers willen doorgaans geen ruzie met hun boeren-buren en zwijgen. Of verhuizen.

Nieuwe aangescherpte regelgeving op het gebied van milieu geldt altijd alleen voor nieuw bedrijven. Bestaande bedrijven mogen volgens de oude regels doorgaan. Een bestaand bedrijf dat uitbreidt (zelfs al wordt het vier keer zo groot) wordt door gemeenten altijd gezien als een bestaand bedrijf.

Nederlandse boeren beweren dat ze als het gaat om milieu en dierenwelzijn ver vooruit lopen op de rest van de wereld. Dit is aantoonbaar onjuist

Nederlandse boeren krijgen indirect en direct jaarlijks forse subsidies. Deze staan los van de kosten die ze zouden moeten betalen als het principe 'de vervuiler betaalt' zou worden toegepast. Per boer en/of tuinder gaat het om een bedrag van ongeveer € 20.000 per jaar. Deze subsidies zijn doorgaans gekoppeld (geweest) aan de productie en dat betekent dat naarmate een boer 'groter' is, hij meer subsidie krijgt. In de melkveehouderij zijn er nog steeds bedrijven die jaarlijkse tot € 300.000 en meer aan directe inkomenssteun krijgen.

Een belangrijk (oneerlijk) voordeel voor de boeren (en tuinders) is dat de Europese markt nog steeds wordt afgeschermd voor import van producten van elders buiten de Europese Unie, De importheffingen zijn zo hoog dat de prijs van het geďmporteerde product altijd aanzienlijk hoger is dan het Europese product. Zo is export naar Europa niet rendabel. Een uitzondering vormen eiwitten in de vorm van veevoer. Die mogen zonder heffing Europa binnen en vormen zo voor de vee-industrie een zeer goedkope grondstof waarmee ze de concurrentie van buiten Europa nog een keer op het verkeerde been zetten.

Als de Europese boer teveel produceert wordt het overschot nog steeds op kosten van de belastingbetaler uit de markt gehaald. Als het nog niet verkocht kon worden tegen de tijd dat de houdbaarheidsdatum verstreken is,  wordt het tegen een spotprijs op de wereldmarkt gedumpt. Of als voedselhulp weggegeven. Die systematiek zorgt er voor dat de landbouw,- de moeder van elke economie -, in ontwikkelingslanden niet van de grond komt. De beschermingen van de Europese boeren (6 miljoen) levert dus een bijdrage aan het in stand houden van de honger voor 800 miljoen mensen in de wereld.

Het Europese landbouwbeleid is geen succes, maar een mislukking.

  Boeren klagen nog steeds steen en been over hun inkomen.

  Het tegenhouden van de leegloop van het platteland is (in Frankrijk, Italie en

    Spanje) volledig mislukt.

  We zijn niet onafhankelijk voor de productie van ons voedsel. De grondstoffen voor de productie van voedsel(veevoer, energie) komen voor een heel groot deel van buiten Europa.

De mythe van melk: Melk is bij lange na niet zo gezond als wel wordt beweerd. Uit een veelvoud van studies (zie o.a.: notmilk.com) blijkt dat hoge melkconsumptie bij vrouwen in en na de overgang leidt tot botontkalking en borstkanker. Bij mannen is een relatie gevonden tussen prostaatkanker en melkconsumptie.

Melkconsumptie wordt in toenemende mate in verband gebracht met het ontstaan van vetzucht.

In melk zitten grote aantallen dode witte bloedlichaampjes(etter/pus) van de koe (reactie op uierontsteking). Maar deze pus en etter zijn wit en vallen in de melk niet op. In Nederlandse melk mogen per mililiter 400.000 van deze bloedlichaampjes (pus, ook wel etter genoemd) wettelijk voorkomen.

Verder zit er tegenwoordig in de melk, hoewel het tegendeel wordt beweerd, antibiotica. Er is tenminste 1 medicijnfabrikant die een dergelijk middel in de handel brengt.

Weinig bekend is dat een koe bij elke kilo melk ook 3,5 kilo stront produceert. Achter elk pak melk in de koelkast staan dus eigenlijk 3 ˝  pak stront.

Achter elke kilo kaas staat 35 kilo stront! (Voor 1 kilo kaas is 10 kilo melk nodig).

Weidemelk als zodanig is, los van de gezondheidsclaim, een mythe. De norm om de term weidemelk te gebruiken is dat een koe minimaal 4 maanden per jaar buiten graast en dat dan minimaal 6 uur per dag (normen van Stichting Weidegang) Een dag heeft 24 uren. En een jaar 12 maanden. Vier maanden per jaar is 30 %, en 6 uur per dag is 25%. Toch wordt deze melk het hele jaar door doodleuk als weidemelk aan de man gebracht!

Het is een mythe dat gangbare producten goedkoper zijn dan biologische producten.

Gangbare producten worden kunstmatig goedkoper gehouden doordat allerlei met name milieukosten niet door de boer hoeven te worden betaald. Zo wordt de kostprijs oneerlijk en