Belastingbetaler draait op voor CO2-uitstoot kolencentrales
5 februari 2009 - Nieuwe investeringen voor ondergrondse CO2-opslag in Noord-Nederland leiden tot grootschalige staatssteun voor nieuwe kolencentrales van RWE en NUON. Dit blijkt uit een Plan van Aanpak CO2-opslag Noord-Nederland zoals dat vandaag is aangeboden door een consortium van bedrijven aan de ministers Van der Hoeven en Cramer.
Mirjam de Rijk, algemeen directeur Stichting Natuur en Milieu: ‘De belastingbetaler gaat een paar honderd miljoen euro per jaar betalen voor ondergrondse opslag van CO2-uitstoot van kolencentrales. Dat is niet alleen in strijd met het principe “de vervuiler betaalt”, maar gaat ook ten koste van investeringen in energiebesparing en duurzame energie zoals zon en wind.’
Het Plan van Aanpak CO2-opslag Noord-Nederland streeft ernaar om vanaf 2015 jaarlijks ca. 10 Megaton CO2 uit nieuwe kolencentrales van RWE en NUON ondergronds op te slaan. In de demonstratiefase tot 2020 zal een groot deel van de kosten hiervan worden gesubsidieerd door geld van de Europese Unie en de Nederlandse staat .
Een groot probleem is dat CO2-opslag (CCS) na de demo-fase in 2020 niet rendabel zal zijn omdat het tegen die tijd nog steeds goedkoper is de CO2 rechtstreeks de lucht in te blazen in plaats van op te slaan. Dat komt omdat de prijs van CO2 -rechten binnen het Europese emissie handelssysteem te goedkoop is. Dit betekent dat de kolencentrales tegen die tijd opnieuw een beroep zullen doen op de Nederlandse overheid en dus de belastingbetaler. Naar schatting gaat het dan om ca. €200 miljoen per jaar.
Mirjam de Rijk: ‘Voor je het weet gaat er meer subsidie naar CO2-opslag dan naar duurzame energie.’ Natuur en Milieu is van mening dat nu alleen subsidie voor ‘full scale’ demonstratieprojecten mag worden verstrekt als de betrokken energiebedrijven een harde juridisch afdwingbare toezegging doen dat zij na de demo-ase op eigen kosten de CO2-uitstoot van de kolencentrales zullen afvangen en opslaan.
Natuur en Milieu vindt dat subsidie voor CCS-demonstratieprojecten niet alleen tijdelijk moet zijn, maar ook beperkt. Het gaat in Noord-Nederland eigenlijk niet om een demonstratieproject, maar om het full scale afvangen van CO2 van twee grote kolencentrales.
Dat is niet alleen een verspilling van belastinggeld, maar gaat ook ten koste van alternatieve investeringen in duurzame energie. Het is onlogisch dat de samenleving dit betaalt in plaats van de vervuiler.
CO2-afvang en opslag is een tussenoplossing die veel milieunadelen kent. CCS is niet duurzaam omdat het gaat om het gebruik van eindige fossiele energievoorraden zoals kolen en gas. Daarnaast leidt CCS volgens het Klimaatpanel van de VN (IPPC) tot 15-40 procent meer energieverbruik per opgewekte kilowattuur. Ook leidt de toepassing van CCS bij kolencentrales tot meer uitstoot van fijn stof en NOx en daardoor tot verslechtering van de lokale luchtkwaliteit. Investeringen in CCS mogen naar de mening van Natuur en Milieu daarom niet ten koste gaan van echt duurzame oplossingen zoals energiebesparing en duurzame energie.
Natuur en Milieu is tenslotte van mening dat CCS niet mag worden gefinancierd uit extra overheidsmiddelen die eventueel vrijkomen in het kader van een Green New Deal. Ten eerste omdat deze middelen moeten worden ingezet voor echt duurzame oplossingen zoals het zuiniger maken van huizen of het aanleggen van windparken. Een tweede reden is dat CCS nauwelijks leidt tot extra werkgelegenheid omdat de chemische installaties voor CO2-afvang vooral door buitenlandse bedrijven worden geleverd. Bovendien begint de bouw op zijn vroegst over drie jaar.
1 In het Europese Klimaat- en Energiepakket is afgesproken dat de opbrengst van 300 miljoen emissierechten (ter waarde van €20 a €30 per stuk) wordt besteed aan maximaal 12 CCS-demonstratieprojecten in Europa. Dit levert een bedrag van 6 tot 9 miljard euro op voor CCS. Daarnaast is vorige week nog eens 1,25 miljard euro door de Europese Unie beschikbaar gesteld. Hiervan krijgt Nederland €250 miljoen. In totaal geeft de EU dus ca 10 miljard subsidie voor CCS. Ter vergelijking: de EU geeft 220 miljoen euro per jaar subsidie voor duurzame energie en energiebesparing in het kader van het zevende kaderonderzoeksprogramma.